5. Batı Terası

Tümülüsün çevresinde ilerlemeye devam ettiğinizde Nemrud Dağı’nın en kutsal yeri kabul edilen Batı Terası’na ulaşırsınız. Bu terastan medeniyetimizin beşiği Mezopotamya ovasını gözalabildiğince seyretme şansına sahipsiniz. Güneş, ay ve zodyakın tüm yıldızları solunuzdan doğup tam karşınızda zirveye varacak ve sağınızdan batacaklardır.

Söylediğimiz gibi, Batı Terası halka açık değildi. Soyluları bu terasa ulaştıran kortej yolu terasın kuzeyindeki açık alanda son bulurdu. Burası terasın girişiydi.

Girişi üç başlı dev bir aslan heykeli gözlerdi. Aşağıya doğru yürüdüğünüzde onu şimdi yüzü toprağa gömülü yatar görürsünüz.

Batı Terası’ndaki heykeller Doğu Terası’ndakilerle aynı karakterleri temsil ederler ancak işçilikleri çok daha güzeldir. Konum olarak Doğu Terası’nda insanlara tepeden bakıyorlarmış izlenimini veren yüksek kaidelerdeki heykellere göre daha alçaktadırlar.

Heykellerin kopmuş başları gövdelerinin önüne bırakılmıştır. Antiochos ve tanrı Apollon - Mithras başları arasındaki benzerlik dikkat çekicidir. Apollon - Mithras kral Antiochos’un rahibine ayinlerini yapmasına izin verdiği yegane tanrıydı. Peki bu tanrıyı böyle özel kılan neydi?

Apollon - Mithras Yunan güneş tanrısı Apollon ile Pers tanrısı Mithras’ın bir bileşimiydi. Tanrı Mithras adına ilk defa İ.Ö. 1400 civarına ait bir Hitit antlaşmasında rastlanıyor ve daha sonra Hint Vedas’ında insanların bir dostu olarak nitelendiriliyor. O insanlarla tanrılar arasında bir aracıydı. Vedas’da “Mithras! Ölümlü. Bu onurlu ve dost Mithras bilge bir hükümdar olarak doğmuştu,” yazmaktadır. Mithras ‘bağlaşık’ anlamına gelmektedir.

Her bir tanrı Kommagenelilere başka bir nimet sunardı. Bugün bölgede çıkarılan petrolün de Mithras’ın hediyelerinden biri olduğuna inanılmaktaydı.

Romalı askerler Mithras’dan o denli etkilenmişlerdi ki onu en gözde tanrı olarak kabul etmişlerdi. Bu hayranlıklarını gittikleri her yere taşımışlardı. Hatta İngiltere’de bile bazı yeraltı tapınaklarında Mithras’a tapınanlar olmuştu. Belki de İsa peygember gelmeseydi, insanlar bugün hala Mithras’a tapıyor olacaklardı.

Heykellerin karşında, üzerinde Antiochos’un Yunan atalarının stellerinin durduğu, uzun bir sıra kaide görürsünüz. Bu sıranın sağ köşesinden başlayan bir başka sıradaysa Pers ataların tasvir edildiği steller yeralır. Stellerden Darius ve Xerxes’e ait olanlar iyi durumdadır. Her stelin önünde küçük bir sunak vardır. Bu sunaklardan ikisinde yazıt bulunur. Daha erken dönemlere ait bu yazılar büyük ölçüde yıpranmış durumdadır.

Aşağıdaki şema stellerde tasvir edilen Yunan ve Pers ataların listesini gösteriyor. Stellerin epeyce yıpranmış olmaları nedeniyle, şartlar altında, oluşturulabilen en sağlıklı listedir. Stellerin önünde durduğunuzda soldan sağa sıralama şöyledir:
 

Antiochos, Prenses Rhodogune’nin Orontes’le evliliği sayesinde, Krallar Kralı Darius 1’in soyuna dahil olduğunun herkes tarafından bilinmesine önem vermiştir. Pers kralı Artaxerxes İ.Ö. 401’de tahtına göz diken kardeşini yenmesinde yardımcı olan subaylarından Orontes’e kızı Rhodogune’i vererek teşekkür etmiştir.

Aynı atalar aynı sıralamayla Doğu Terası’nda da tasvir edilmişlerdir. Kabartmalarda kullanılan kumtaşı dağın eteklerindeki iki taş ocağından taşınmıştır.

Kabartmalar devasa kompleksin tamamıyla zıtlık oluşturmaktalar. Ne yazık ki yumuşak kumtaşı Antiochos’un yazıtlarda dediği gibi ‘yokolmaz’ olmanın çok dışındaydı. Bu malzeme belki Samosata şehri için uygun olabilirdi ancak dağın tepesinde hüküm süren sert mevsimlere karşı asla.

Heykellerin yanında beş adet büyük stel durur bunlar Doğu Terası’ndaki aşağı kaidelerle aynıdır. Kabartmaların dördünde Kral Mithridates 1 Kallinikos tanrıları buyur eder. Soldan sağa: Kommagene Tanrıçası, Apollon, Zeus ve Herakles. Tanrıların isimlerin kabartmaların arkasına yazılmıştır. Arkeologlar bu isimlerin eski bir metnin üzerine kazındığını ortaya çıkarmışlardır.

Selamladığı tanrıları onore etmek için, kral o tanrıya adanmış bitkinin stilize edilmiş yapraklarını tiarasına takmış olarak tasvir edilmiştir. Kommagene Tanrıçası için nar, Apollon için defne, Zeus için çınar ve Herakles için asma yaprakları takmıştır. Herakles kabartmasının yanındaki beşinci stel Aslanlı Horoskop olarak bilinir.

Aynı Antiochos’un beş tanriheykellerinde olduğu gibi, Mithridates’inde beş stelli dizisinin her iki ucuna bir kartal ve bir aslan heykeli yerleştirilmiştir.