Etkin Dinleme Yöntemi

Derste etkin bir dinleyici olmanızı sağlayacak olan İFİKAN yöntemi 6 basamaktan oluşur.

İ = İleriye bak

F = Fikirler

İ = İşaretler

K = Katıl

A = Araştır

N = Not tut

1. Basamak (İleriye Bak)

Dersi dinlerken öğretmenin anlatmakta olduğundan yola çıkarak, daha sonra söyleyeceğini önceden tahmin etmeye çalışın. Bunun dört yararı vardır.

• Uyanık kalırsınız

• Dikkat kopmalarını önler, dikkatinizi sürdürürsünüz.

• Aktif katılımda bulunursunuz

• Motivasyonunuz artar

"İleriye bak" basamağını üç aşamada uygulayabilirsiniz.  

1. O gün derste öğreneceğiniz konuları önceden okuyun. Bu, dersi dersten önce çalışmak anlamına gelmez. Yapılacak ön okumanın amacı o konuyla ilgili temel kavramları tanımaktır. Böylece fikirler, isimler, yerler, ilkeler ve formüller derste karşınıza çıkınca onları daha kolay anlarsınız. Bu da dersi dersten sonra daha iyi hatırlamanızı sağlar.

2. Dersten önce konuları okurken cevaplandırılmasını isteyeceğiniz soruların neler olabileceğini düşünün.

*  Yapılan araştırmalar sorulara cevap olacak şekilde dinlemenin ve okumanın, daha iyi öğrenmeyi sağladığını ortaya koymuştur.

3. Öğretmenin anlattıklarını göz önüne alarak, bir sonraki aşamada neyin gelebileceği konusunda fikir yürütün. Böylece zihninizi konu etrafında yoğunlaştırmış olur ve daha çok şey hatırlarsınız.

2. Basamak (Fikirler)

Size önemli fikirlere kulak kabartmanız gerektiğini hatırlatır. Ders konusu, bir konunun temelini oluşturan belirli fikirleri içerir. Bu fikirlerin neler olduğuna dikkat edin. Genellikle anahtar fikirler örneklerle, açıklamalarla, kanıtlarla desteklenir ve sık sık tekrarlanır. Kendi kendinize sürekli olarak şu soruları sorarak anahtar fikirler bulabilirsiniz.

Burada temel fikir nedir?

Yeni bir fikir mi?

Öğretmenin bu anlattıkları neyi ortaya koyuyor?

Bu sorularla anahtar fikirleri, temel fikir ve kavramları bulmanız mümkün olacaktır. Bir süre sonra ise anahtar fikirlerin tekrar tekrar geçtiğini göreceksiniz.

Bir ders sırasında anlatılan bir çok şeyin, fikir ve temel kavramı ortaya koyma ve bunları desteklemek için tekrarlandığını fark edeceksiniz.

3. Basamak (İşaretler)

Dershane bir oyundur. Bu oyunun kurallarını bilerek ve buna uyarak oynarsanız hem başarılı olur, hem de bu oyundan zevk alırsınız; işte öğretmenlerin işaretlerine karşı dikkatli ve uyanık olmak okul oyununun en zevkli yönlerinden biridir. Bir öğretmen konunun önemli bir noktasını anlatırken bazı ip uçları kullanır, ses tonunda bazı farklılıklar yaratarak size ip uçları verir. Bu işaretlere örnek şunlar olabilir.

*  Önemli ...

*  Başlıca ...

*  Can alıcı ...

*  Şunu unutmayalım ki ...

*  Burada esas fikir ...

Eğer öğretmen ana fikri destekleyici kanıtlar veriyorsa muhtemelen şu kelimelerle işaret verecektir.

* Örneğin, ...

* Bunun tersini, ...

* Aynı zamanda, ...

* Benzer şekilde, ...

* Buna ek olarak, ...

Son bölümler ve özetler için ise işaretlerin kullanılması muhtemeldir.

* Çoğunlukla, ...

* Sonuç olarak, ...

* Bu sebeple, ...

* Aynı zamanda, ...

* Benzer şekilde, ...

* Buna ek olarak, ...

4. Basamak (Katıl)

Aktif bir dinleyici olabilmek aynı zamanda eldeki imkanlardan en iyi biçimde yararlanmayı gerektirir. Bunun için yapmanız gerekenler şöyle sıralanabilir.

*  Derse zamanında gelin.

*  Görebileceğiniz, duyabileceğiniz bir yerde oturun.

* Öğretmenin söylediklerini anladığınızı başınızı sallayarak veya gülümseyerek belirtin. Çünkü bu öğretmeninizi de cesaretlendirecektir.

5. Basamak  (Araştır)

* Öğretmene konuyla ilgili sorular sorun.

* Konuyla ilgili kendi fikirlerinizi öğretmeninizle veya dersten sonra bir arkadaşınızla paylaşın.

* Sorularınıza verilen cevabı anlamadıysanız veya anlatılandan tatmin olmadıysanız, yeni sorular sorun veya ek açıklamalar isteyin.

* Aklınıza gelen soruları veya konuyla ilgili yorumlarını unutmamak için defterinize not alın.

6. Basamak (Not Tutmak)

Bir sonraki bültende bu konuyu ayrıntılı olarak işleyeceğiz.

 

2. Etkin Dinleme ve Okuma Yolları »